AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİ’NDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLERLE;AİLE HEKİMLERİNE VE AİLE SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YENİ SORUMLULUKLAR YÜKLENDİ

*** Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlanan Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ”Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği’nde” değişiklik yapıldı. Aile hekimliği sistemine, aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarının çalışma şartlarına, mali ve sosyal haklarına, görev tanımlarına yönelik olarak son dönemde gerçekleştirilen düzenleme ve düzenleme değişikliği şeklindeki Bakanlık uygulamalarına bugün bir yenisi daha eklendi. Kendisini sağlık ve sosyal hizmet kolunun yetkili sendikası olarak tanımlamak dışında yetkili olmanın gereklerine dair sorumluluk üstlenmeyen sendikanın Resmi Gazete’de yayımlandıktan sonra haberdar olduğu Yönetmelik düzenleme ve değişiklikleri listesine bugün Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği de dahil oldu.Aile Hekimliğinin kamu hizmeti ve Aile Sağlığı Merkezi’nin kamu sağlık kuruluşu olduğuna ilişkin gecikmiş kayıt ve iradenin itirafını içeren değişiklikler yanında, aile hekimlerinin mali külfetini, aile hekimleri ile aile sağlığı çalışanlarının görev yükünü artıran Yönetmelik değişiklikleri, aile sağlığı hizmetine yönelik motivasyonda azalmaya, aile hekimliği sisteminde ise yönetsel hatalar kaynaklı kırılmaya kapı aralayabilir. Aile hekimlerinin kişisel gelirleriyle temin ettikleri sistemlerin, ekipmanın, araç-gerecin kamu malı olarak değerlendirilmesi doğru fakat kamuya ait kılınması kesinlikle yanlıştır. Bu kapsamda, aile sağlığı merkezlerinde bulunan tıbbı araç-gereç, sistem, sarf malzemesi gibi unsurların ortak kullanımına yönelik kurallar koyulması ile anılan unsurların ortak mal sayılması ve kamuya ait kılınması kesinlikle hukuki açıdan sorunlu ve sıkıntılıdır. Diğer taraftan, kamu hizmetinin görüldüğü yerlere ilişkin güvenliğin sağlanmasına yönelik sorumluluğun; kamu hizmetini görenlerin ücret ve gelirleriyle giderilmesinin öngörülmesi hem kamu hizmeti tanımına hem de kamu yönetimi yetki ve sorumluluklarına uygun bir tasardım değildir. Esnek mesai uygulamaları noktasında kaygı verici bir tereddüt oluştuğu, il sağl5ık müdürlüklerinin mesai planlaması konusunda aile sağlığı merkezlerini ve yönetsel çerçevelerini yok saymalarını engelleyecek bir hüküm eksikliğinin bulunduğu da göz ardı edilmemelidir. Bakanlığın aile sağlığına, aile sağlığı hizmetleri ile aile hekimliği uygulamalarına, aile hekimi ve aile sağlığı çalışanı kapsamında yer alan kamu görevlilerinin mali, sosyal ve özlük hakları ile çalışma şartları ve görev tanımlarına yönelik Yönetmelik, Yönerge ve/ya genelgelerde “doğrudan, görüş almadan, saha verilerinin ve saha öznelerinin gereklerine/beklentilerine/haklı isteklerine yönelmeden” düzenleme ve değişiklik yapma şeklinde alışkanlık düzeyline ulaşan yaklaşımı; sorunların hem görülmesini hem de çözülmesini geciktirirken, görev motivasyonunu da büyük ölçüde ve olumsuz etkilemektedir. Bu kapsamda, Bakanlığın saha verilerini de yok sayamadan ve hepsinden önemlisi sağlık hizmeti sunumunun bileşeni olan sağlık personelini ve temsilcilerini yok sayma hatasına düşmeden etki analizi, beklenti anketi, talep ve teklif iletme zemini gibi uygulamaları devreye sokması yararlı olacaktır. *** Yönetmelikte yapılan değişikliklerle; 1- Eğitim İzinleri de geçici aile hekimi ve geçici aile sağlığı çalışanı görevlendirilmesi kapsamına dahil edildi. 2- Aile Hekimliği uygulaması kapsamında Halk Sağlığı Müdürlüğüne ait görev, yetki ve sorumlulukların tamamı İl Sağlık Müdürlükleri ile ilişkilendirildi. (Bu kapsamda esnek mesai uygulamasının kaldırılmasına yönelik açık bir hüküm bulunmamakta sadece mesai düzenleme yetkisine yönelik İl Sağlık Müdürlüğü kaynaklı değişim/düzenleme ihtimali söz konusu olabilir) 3- Toplum Sağlığı Merkezi bulunmayan/kurulmayan ilçelerde Toplum Sağlığı Merkezi işlevlerini İlçe Sağlık Müdürlüklerinin gerçekleştirmesi öngörüldü. 4- Aile Sağlığı hizmetlerinde ve aile hekimlerince/aile sağlığı çalışanlarınca uzaktan sağlık hizmeti sunulmasına yönelik mevzuat zemini oluşturuldu.5- Aile hekimlerinin/aile sağlığı çalışanlarının vekalet ettikleri veya görevlendirildikleri birimlerinin tüm iş ve işlemlerini gerçekleştirme yükümlülüğü oluşturuldu. 6- Aile hekimliği biriminde görev yapanlara (aile hekimi veya aile sağlığı çalışanına ) yönelik sağlıkta şiddet uygulayan kisi’nin aile hekimi değiştirilecek. 7- Pozisyonları boşalan aile hekimliklerine devlet hizmet yükümlülüğü kapsamında aile hekimi ataması yapılmasını yönelik düzenleme yapıldı. 8- Pozisyonları boşalan veya yeni oluşturulan aile hekimliği birimlerine yapılacak atamalardaki öncelik sıralamış ve işlem basamakları yeniden düzenlendi. 9- Boş aile sağlığı çalışanı pozisyonları için Bakanlık tarafından doğrudan personel alımı “sözleşmeli personel” istihdamı yöntemiyle gerçekleştirilmesine yönelik düzenleme yapıldı. 10- Aile hekimlerine yönelik birinci aşama eğitim programının, ilgili aile hekiminin göreve başladığı tarihten itibaren üç ay içinde gerçekleştirilmesi zorunluluğu getirildi. 11- Aile Sağlığı Merkezine yönelik teknik donanım yeterliklerine yeni sarf ve donanım malzemeleri eklendi. 12- Aile hekimlerinin hizmet sunumuna yönelik malzeme, araç-gereç-tayıt, sistem ve donanım temin yükümlükleri, ayrıntılı olarak düzenlenmek suretiyle artırıldı. 13- Aile sağlığı merkezlerinde yer alan ortak kullanım alanları ile bu alanlarda bulunan ve ortak kullanıma tahsis edilen her türlü demirbaş, tıbbi cihaz, ekipman ve sair malzemenin müşterek kullanım kapsamında olduğu kayıt altına alındı. Söz konusu malzemeler hakkında kişisel hak ve mülkiyet iddiasında bulunulamayacağı açık ve kesin olarak düzenlendi. Söz konusu malzemeler üzerinden aile hekimlerinden bedel ve ücret istenmesine, devredilmesine ve kullanım engellenmesine ilişkin yasak getirildi.14- Dijital güvenlik ve kişisel verilerin korunması kapsamında, Bakanlık tarafından sağlanan sistem ve veri tabanı dışında veri tabanı, doküman yönetim sistemi v edata giriş sistemi gibi sistemlerin kullanılmaması kuralı getirildi. Harici kayıt kesin olarak yasaklandı. 15- 24 üncü maddede ve EK-1’de yapılan değişikliklere uyum sağlama sorumluluklarını yerine getirebilmesi için aile hekimliği birimlerine 1/9/2026 tarihine kadar süre verildi. 16- Aile Sağlığı Merkezlerinde görüntü kayıt/kamera sistemi kurulumu zorunlu hale getirildi ve buna dair fiili ve mali sorumluluk aile hekimlerine yüklendi.