Bugün 3 Aralık Dünya Engelliler Günü…
Yalnızca farkındalık gösterileriyle sınırlı kalmaması gereken, toplumun her kesimine sorumluluk yükleyen, derin anlamlar taşıyan bir gün… Engellilik; bir takvim yaprağına sığdırılabilecek bir mesele değildir. Bu, yaşamın her alanında —sokakta, işte, okulda, ulaşımda, sosyal hayatta— karşımıza çıkan köklü bir insan hakları konusudur.
Doğuştan ya da sonradan edinilmiş engellerle mücadele eden bireyler, zaten hayatın kendi zorluklarıyla yüzleşmek durumundayken, siyasal, ekonomik ve sosyal hayatta eşit bir birey olarak yer alma mücadelesine diğerlerinden çok daha fazla enerji harcıyorlar.
Sosyal imkanlara erişim, halen birçok engelli vatandaşımız için yorucu bir mücadele demek…
Yapılan araştırmalar; engelli bireylerin toplumdaki bakış açısından, medyada ‘muhtaç’ bir profil olarak yansıtılmaktan duydukları rahatsızlığı tekrar tekrar gözler önüne seriyor. Toplumsal ilginin samimiyeti çoğu zaman sorgulanıyor. Bununla birlikte; yoksulluk, eğitime erişim problemleri, fiziksel şartların yetersizliği, işsizlik ve özel hayata ilişkin sorunlar engelli bireylerin toplumsal bütünleşme sürecini geciktiriyor.
Oysa çalışma hakkı, en temel insan haklarından biridir.
Ne yazık ki engelli vatandaşlarımız açısından bu hak hâlâ tam anlamıyla kullanımda değil; üstelik diğer sorunların da başlangıç noktası niteliğinde.
Devlet elbette yasa çıkarabilir, düzenleme yapabilir; ancak toplumsal duyarlılığı yasa metinlerine sığdıramayacağımızı bilmemiz gerekir. Asıl olan; yaşamı kolaylaştıran, erişilebilirliği artıran, fırsat eşitliğini güçlendiren, denetimi etkinleştiren bir devlet politikasıdır.
İş Hayatındaki Yapısal Sorunlar
Bugün birçok engelli çalışan, görev tanımı belirsizliği nedeniyle ciddi sorunlar yaşıyor.
Örneğin yardımcı hizmetlerde görevlendirilen bir engelli memurdan, çoğu zaman engeline uygun olmayan işler bekleniyor. Bunun temel nedeni; mevzuatta “engellinin hangi işi yapabileceğine” dair net bir tanım bulunmaması…
Sonuç ise hem kurum işleyişinin aksaması hem de görevini engeli nedeniyle yerine getiremeyen çalışanın yaşadığı üzüntü oluyor.
Bu tabloyu değiştirmek zorundayız.
Erişilebilirlik: En Temel Başlık
5378 Sayılı Kanun, kamusal alanların ve binaların engelliler için erişilebilir olmasını zorunlu kılıyor.
Ancak hepimiz biliyoruz ki uygulamada hâlâ ciddi eksiklikler mevcut.
Erişilebilirlik sağlandığı takdirde engellilik, hayatın önünde bir engel olmaktan çıkar; bireyin yaşam kalitesi katlanarak artar.
Ekonomik Boyutu: Engelli Maaşları
Çalışmayan engelli vatandaşlarımızın aldığı aylıkların aile içi gelir kriterine bağlanması, özellikle sınırın çok düşük tutulması sebebiyle büyük mağduriyetlere yol açıyor.
Çalışamayan bir engellinin ekonomik standardı, kimseye bağımlı olmaksızın insani düzeyde olmalıdır.
Bu hem sosyal adaletin hem de sosyal devlet anlayışının gereğidir.
Yeni Sendika Olarak Taleplerimiz ve Mücadelemiz
Engelli çalışanlarımız adına sunduğumuz tüm taleplerin ortak amacı; adaletli, erişilebilir, eşitlikçi bir çalışma ve yaşam düzeninin sağlanmasıdır.
Malulen emeklilik hesaplamalarının düzenlenmesinden, eğitim durumuna uygun kadrolara atanma hakkına;
E-KPSS’de engellilik türüne göre düzenlemeler yapılmasından, AR-GE destekli yardımcı araç gereç üretimine;
Engelli istihdamının artırılmasından, özel sektörde yaşanan mağduriyetlerin önlenmesine;
Çocuk yaşlardan itibaren engelli farkındalığının eğitim müfredatına eklenmesine kadar …
Her bir talep, sahadan gelen gerçek sorunların bir yansımasıdır.
Biz, Yeni Sendika Engelliler Komisyonu olarak; eğitime erişim, istihdamda fırsat eşitliği, sosyal yaşamda katılım, erişilebilirlik ve insan onuruna yakışır ekonomik standartlar için mücadelemizi dün olduğu gibi bugün de kararlılıkla sürdürüyoruz.
Son Söz…
3 Aralık, sadece fark etmek için değil; çözüm üretmek için bir çağrıdır.
Engellilik bir eksiklik değil; toplumun ortak sorumluluğudur.
Dileğimiz, engelli vatandaşlarımızın karşılaştığı tüm sorunların en aza indirildiği, erişilebilirliğin her alanda sağlandığı, fırsat eşitliğinin gerçek anlamda hayata geçtiği bir Türkiye’dir.
Tüm engelli vatandaşlarımızın 3 Aralık Dünya Engelliler Günü’nü yürekten kutluyor; yaşamın her alanında üreten, katılan, güçlenen bireyler olarak var olmalarını diliyorum.
Kemal ERGÜN
Yeni Sendika Genel Başkan Yardımcısı
Engelliler Komisyonu Başkanı
