YENİ SENDİKA’DAN BİYOLOGLAR İÇİN RESMÎ BAŞVURU: “RİSK VARSA YIPRANMA VARDIR, YIPRANMA VARSA SOSYAL GÜVENLİK HAKKI OLMALIDIR”

YENİ SENDİKA’DAN BİYOLOGLAR İÇİN RESMÎ BAŞVURU: “RİSK VARSA YIPRANMA VARDIR, YIPRANMA VARSA SOSYAL GÜVENLİK HAKKI OLMALIDIR”
Sağlık hizmetlerinde görev yapan biyologların fiilî hizmet süresi zammı kapsamına alınması için Sağlık Bakanlığı’na başvurduk.
YENİ SENDİKA, sağlık hizmetlerinin önemli bir parçasını oluşturan laboratuvar hizmetlerinde görev yapan biyologların çalışma koşullarının ve maruz kaldıkları mesleki risklerin sosyal güvenlik mevzuatı bakımından yeniden değerlendirilmesi amacıyla T.C. Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü’ne resmî başvuruda bulundu.
Başvuruda, özellikle laboratuvar ve riskli birimlerde fiilen görev yapan biyologların çalışma koşullarının dikkate alınarak fiilî hizmet süresi zammı kapsamına alınmaları talep edildi.
Biyologlar sağlık hizmetlerinin ayrılmaz bir parçası
Sağlık hizmetleri yalnızca hekim, hemşire, ebe ve diğer sağlık meslek mensuplarının doğrudan hasta başındaki çalışmalarından ibaret değildir.
Hastalığın teşhisinden tedavi sürecinin takibine, enfeksiyonların tespitinden genetik incelemelere, biyolojik materyallerin analizinden kan ve kan ürünlerinin değerlendirilmesine kadar çok sayıda sağlık hizmeti, laboratuvar ve bilimsel değerlendirme süreçlerine dayanmaktadır.
Bu süreçlerde biyologlar önemli görevler üstlenmektedir.
Biyologlar; mikrobiyoloji, bakteriyoloji, parazitoloji, biyokimya, hematoloji, tıbbi biyoloji, moleküler biyoloji, genetik, patoloji, histoloji, sitoloji, toksikoloji, kan ve kan ürünleri, biyolojik ürünler, infertilite, biyoteknoloji, araştırma-geliştirme, deney, test ve analiz gibi birçok alanda görev yapabilmektedir.
Bu nedenle YENİ SENDİKA, biyologların sağlık hizmetlerindeki konumunun yalnızca akademik veya araştırma faaliyetleri üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Biyologlar, sağlık hizmetlerinin laboratuvar ve bilimsel altyapısında fiilen görev yapan meslek mensuplarıdır.
Laboratuvarlarda ciddi mesleki riskler bulunuyor
YENİ SENDİKA’nın başvurusunda özellikle biyologların görev yaptıkları laboratuvarların niteliğine dikkat çekildi.
Laboratuvarlarda görev yapan biyologlar; görevlerinin niteliğine göre biyolojik etkenler, bakteri, virüs, mantar ve parazitler, kan ve insan kaynaklı biyolojik materyaller, enfeksiyon etkenleri, aerosol ve kontaminasyon riski, kimyasal maddeler, laboratuvar reaktifleri, toksik, mutajenik veya kanserojen özellik taşıyabilen maddeler ve biyogüvenlik riskleri ile karşı karşıya kalabilmektedir.
Bunun yanında kesici-delici materyaller, laboratuvar kazaları ve yoğun çalışma koşulları da çalışma ortamının taşıdığı riskler arasında bulunmaktadır.
Bu nedenle sendika, biyologların sosyal güvenlik haklarının değerlendirilmesinde yalnızca “biyolog” unvanının esas alınmasının yeterli olmayacağını belirtiyor.
Asıl değerlendirilmesi gerekenin;
“Çalışan fiilen hangi işi yapıyor?”
ve
“Bu işi yaparken hangi risklere maruz kalıyor?”
soruları olması gerektiğine dikkat çekiyor.
“Unvan değil, fiilî görev ve risk esas alınmalı”
YENİ SENDİKA’nın başvurusunun temel yaklaşımını “unvan değil, fiilî görev ve risk” ilkesi oluşturuyor.
Sendika tarafından Sağlık Bakanlığı’na yapılan başvuruda, aynı veya benzer çalışma ortamlarında görev yapan ve benzer biyolojik, kimyasal ve mesleki risklere maruz kalan çalışanların sosyal güvenlik bakımından da hakkaniyetli şekilde değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Bu yaklaşımın yalnızca biyologların talepleri açısından değil, eşitlik, hakkaniyet ve sosyal devlet ilkeleri açısından da önemli olduğu vurgulandı.
Fiilî hizmet süresi zammı nedir?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 40’ıncı maddesinde fiilî hizmet süresi zammı düzenleniyor.
Düzenleme, belirli işyerlerinde ve/veya işlerde çalışan sigortalıların çalışma sürelerine, belirlenen şartlar çerçevesinde ilave hizmet süresi eklenmesini öngörüyor. �
TBMM CDN
Uygulamada “yıpranma payı” olarak da ifade edilen fiilî hizmet süresi zammı, yapılan işin niteliği nedeniyle ağır, yıpratıcı veya riskli koşullarda çalışanların sosyal güvenlik bakımından korunmasına yönelik önemli mekanizmalardan biri olarak değerlendiriliyor.
YENİ SENDİKA ise sağlık hizmetlerinin laboratuvar alanında görev yapan biyologların da fiilî çalışma koşulları ve maruz kaldıkları riskler dikkate alınarak bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.
Biyologların talebi ilk kez gündeme gelmiyor
Biyologların fiilî hizmet süresi zammı kapsamına alınması talebi geçmiş yıllarda da Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşındı.
TBMM kayıtlarına göre, 24. Dönem 5. Yasama Yılı’nda, 2/2790 esas numaralı kanun teklifinde hekim, diş hekimi, eczacı, biyolog, psikolog, hemşire, ebe, laborant ve hasta bakıcıların fiilî hizmet süresi zammı uygulamasından yararlanması öngörüldü. Teklif 13 Mart 2015 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve daha sonra hükümsüz kaldı. �
Türkiye Büyük Millet Meclisi
Benzer şekilde 27. Dönem 2. Yasama Yılı’nda, 2/1293 esas numaralı kanun teklifinde üniversite hastaneleri ile Sağlık Bakanlığına bağlı hastanelerde görev yapan uzman tabip, tabip, diş tabibi, uzman veteriner hekim, eczacı, biyolog, psikolog, ebe, hemşire, laborant, sağlık teknikeri, sağlık memuru ve hasta bakıcı unvanlı sağlık personelinin fiilî hizmet süresi zammından yararlanması amaçlandı. Bu teklif de TBMM kayıtlarında hükümsüz olarak yer alıyor. �
Türkiye Büyük Millet Meclisi
Ayrıca 25. Dönem 1. Yasama Yılı’nda sunulan başka bir teklifte de sağlık kuruluşlarında çalışan hekim, diş hekimi, eczacı, psikolog, biyolog, hemşire, hasta bakıcı, ebe, laborant ve diğer sağlık personelinin fiilî hizmet süresi zammından yararlanması öngörülmüştü. �
Türkiye Büyük Millet Meclisi
Bu geçmiş, biyologların yıpranma payı talebinin yeni bir tartışma olmadığını; uzun yıllardır farklı dönemlerde yasama gündemine taşındığını ortaya koyuyor.
YENİ SENDİKA: “Bu bir ayrıcalık talebi değildir”
YENİ SENDİKA tarafından yapılan başvuruda özellikle bunun herhangi bir meslek grubuna ayrıcalık sağlama talebi olmadığı vurgulandı.
Sendikanın yaklaşımı açık:
Aynı veya benzer risklere maruz kalan çalışanların, yaptıkları işin niteliği ve fiilî çalışma koşulları dikkate alınarak sosyal güvenlik sistemi içerisinde hakkaniyetli biçimde değerlendirilmesi gerekiyor.
Bu kapsamda biyologların görev yaptıkları laboratuvarların ve riskli birimlerin çalışma koşullarının bilimsel ve objektif kriterlerle incelenmesi talep edildi.
Sağlık Bakanlığı’ndan mevzuat çalışması talep edildi
YENİ SENDİKA, Sağlık Bakanlığı’na yaptığı başvuruda;
Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarda görev yapan biyologların çalışma koşullarının incelenmesini,
Özellikle laboratuvar ve riskli birimlerde çalışan biyologların ayrıca değerlendirilmesini,
Biyologların görev ve sorumluluklarını belirleyen mevcut mevzuatın fiilî hizmet süresi zammı açısından değerlendirilmesini,
Biyologların maruz kaldıkları biyolojik, kimyasal ve diğer mesleki risklerin bilimsel kriterlerle ortaya konulmasını,
Sağlık Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu arasında koordinasyon sağlanmasını,
5510 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesinde gerekli değişikliğin yapılması amacıyla mevzuat çalışması başlatılmasını,
Biyologların fiilî hizmet süresi zammı kapsamına açıkça alınmasını sağlayacak kanuni düzenleme hazırlanmasını
talep etti.
“Sağlık hizmetleri bir bütündür”
YENİ SENDİKA, başvurusunda sağlık hizmetlerinin bir bütün olduğuna dikkat çekerek, bu bütünün laboratuvar, analiz, araştırma ve bilimsel değerlendirme ayağında görev yapan biyologların sağlık hizmetlerinin yürütülmesinde önemli sorumluluklar üstlendiğini belirtti.
Sendika, biyologların görevlerinin ilgili mevzuatla tanımlanmış olmasına rağmen, bu görevlerin yürütüldüğü çalışma ortamlarının taşıdığı risklerin fiilî hizmet süresi zammı bakımından yeterince karşılık bulmamasının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
YENİ SENDİKA’NIN TALEBİ NET:
“Talebimiz yalnızca bir meslek grubuna yeni bir hak verilmesi değildir. Talebimiz; sağlık hizmetlerinde fiilen yapılan işin, çalışma ortamının ve maruz kalınan riskin sosyal güvenlik hukukunda gerçek karşılığını bulmasıdır.”
YENİ SENDİKA, biyologların özellikle laboratuvar ve riskli birimlerde yürüttükleri görevlerin dikkate alınarak fiilî hizmet süresi zammı kapsamına alınmalarını sağlayacak mevzuat çalışmalarının başlatılması için sürecin takipçisi olacak.
RİSK VARSA YIPRANMA VARDIR.
YIPRANMA VARSA SOSYAL GÜVENLİK HAKKI OLMALIDIR.
YENİ SENDİKA GENEL MERKEZİ
TBMM – 24. Dönem 5. Yasama Yılı, 2/2790 sayılı kanun teklifi⁠�
TBMM – 27. Dönem 2. Yasama Yılı, 2/1293 sayılı kanun teklifi⁠�